Willem Schrama (80) is sinds de oprichting van Stichting Holland-Oekraïne in 1993 betrokken als vrijwilliger. Al bijna 25 jaar zet hij zich onbezoldigd in, en nog steeds deelt hij zijn ervaring en passie met nieuwe bestuurders en vrijwilligers.
“Willem, jij bent al 25 jaar vrijwilliger bij Stichting Holland-Oekraïne. Hoe ben je erin gerold?”
“Eigenlijk heel vanzelf. Ik was kapitein op de grote vaart en ging met 55 met pensioen. Veel te jong om stil te gaan zitten. Dick Nijssen, oprichter van de Stichting en een oude schoolkennis, zei: jij komt bij de Stichting. Dat was geen vraag. En ik was meteen verkocht. Door hem, door zijn bevlogenheid en door het idee dat je iets terug móét doen voor de maatschappij.”
“Hoe zag dat werk er in het begin uit?”
“Als een spannend jongensboek. In de jaren ’90 was de Stichting nog klein. Opslagruimtes? Die hadden we niet. We leenden kippenhokken en schuren bij boeren voor medische en educatieve goederen. Transport was spannend, soms met oude trucks naar Oekraïne, over wegen waar de wielen van de grond kwamen. Je moest vertrouwen hebben in elkaar, maar het ging altijd goed. Onze mensen waren technisch sterk, repareerden alles en hielden elkaar veilig. Soms met politie voorop, tussen en achter ons. Het was avontuur, maar we hadden vertrouwen in elkaar. En in de mensen daar.”
“Willem als secretaris.”
“Dick maakte de plannen, ik zorgde voor structuur, contracten, sponsoring, subsidies, controles. We wilden dat alles aankwam bij wie het nodig had, zonder dat iemand er geld aan verdiende. Regelmatig stuurden we iemand ter plekke om te controleren. Bij de douane leerden we snel dat je eerlijk en kordaat moest zijn: geen steekpenningen, maar wel respect afdwingen. Zo wonnen we het vertrouwen van iedereen.”
“Er was één moment dat alles veranderde.”
Willem wordt even stil. “Dat was in Vinnytsja. Een ziekenhuis voor zwaar gehandicapte kinderen. De stank was ondraaglijk, niemand wilde naar binnen. Ik ben toch gegaan. En daar zag ik een kind, diep gehandicapt, in een handdoek aan een spijker aan de muur. Ik legde mijn hand op zijn armpje. En hij lachte. Toen wist ik: ik ga mezelf nooit meer afvragen wat ik met mijn leven moet doen.”
“En toen kwam dat grote evenement.”
“Precies. Ik had een passie voor oldtimers, Cadillacs. Ik zag: hier kunnen we geld mee ophalen. Klassieke auto’s, muziek, horeca erbij. Dick regelde het transport, ik de organisatie. Het werd een enorm succes. Met hulp van Wilde Ganzen werd elke euro verdubbeld. Uiteindelijk hebben we tonnen opgehaald en daar een nieuw ziekenhuis van gebouwd. Dat moment, dat je ziet wat er echt van terechtkomt… dat vergeet je nooit.”
Oekraïne en avonturen
“We reden zelfs tot aan de Krim in het begin, met 20 wagens tegelijk, 3000 km. Elke kilometer kostte geld en was spannend. Soms stonden we met honderden vrachtwagens bij de grens en Dick reed er gewoon langs. Iedereen volgde. Ondanks de boze wachtende andere chauffeurs. Spannend, maar het werkte. Vertrouwen was alles. Nu gaan de wagens tot de grens, en onze Oekraïense partners laden verder. Olga, die de taal spreekt, is onmisbaar. Ze bedacht slimme oplossingen, zoals retourvracht tegen gereduceerde prijzen, met Oekraïense chauffeurs die vracht naar de Maasvlakte brachten. Die chauffeurs kregen onderdak, wat te eten, en we keken hun wagens technisch na. Het was net even een korte vakantie voor ze. En ze komen nu telkens weer terug. Dat is de kracht van deze Stichting: mensen die je volledig vertrouwt, die verantwoordelijkheid nemen en alles doen voor het doel.”
“Nu is de situatie in Oekraïne weer schrijnend.”
“Ja, misschien wel schrijnender dan ooit. Energiecentrales zijn gebombardeerd. Mensen zitten letterlijk in de kou. Geen stroom, geen warmte. En juist dan laten wij ze niet in de steek. Wat warm is, gaat die kant op: kleding, dekens, en nu ook generatoren. Dat doen we nog steeds. Met dezelfde bevlogenheid als vroeger.”
“Wat maakt deze Stichting zo uniek?”
“Dat we blijven. Dat we doorrijden waar anderen stoppen. Dat we niet alleen spullen brengen, maar verantwoordelijkheid nemen. We controleren, we komen terug, we kijken of het werkt. En alles draait op vertrouwen. Dat is onze kracht.”
“Wat was Dick voor man?”
“Een prachtmens. Er gaat geen dag voorbij of ik denk aan hem. Hij heeft geleefd. Sociaal bewogen, vol energie, scherp, eigenwijs en nergens bang voor. Iedereen keek tegen hem op. Voor Dick was iedereen gelijk. Hij kon net zo goed met de koningin praten als met een toiletjuffrouw. Hij daagde je uit, maar altijd met respect. De Stichting was voor hem heilig. Alles draaide om naastenliefde en vertrouwen. Geen steekpenningen, geen mooie praatjes. Gewoon doen wat juist is. Tot aan zijn dood sprak hij hier vaak over van alles, van politiek tot de Stichting. We hadden soms stevige discussies, maar altijd met een gezamenlijke visie: hulp bieden waar het nodig is.”
“Na het overlijden van Dick ben je gebleven.”
“Ja. Ik schrijf nog steeds de nieuwsbrief, help met sponsoring en denk mee. Het zit in mijn haarvaten. Na Dick’s overlijden is zijn zoon Gerard betrokken geraakt, en dat gaat fantastisch. Nieuwe mensen, nieuwe ideeën, maar nog steeds in de geest van de Stichting. Het geeft me vertrouwen dat alles doorgaat zoals het hoort. Fantastisch om te zien hoe vrijwilligers nog steeds met eigen trailers naar Oekraïne gaan, ondanks de gevaren. Die motivatie, die durf, dat blijft me raken.”
“Wat geeft het je, na al die jaren?”
“Rust. En dankbaarheid. In deze groep vrijwilligers – van chauffeur tot advocaat – is het vanzelfsprekend iets om-niet te doen voor een ander. Dat is een verademing. Ik voel me een bevoorrecht mens dat ik dit heb mogen meemaken en hieraan heb mogen bijdragen.”
Willem glimlacht. “Dick was bang dat alles zou stoppen als hij er niet meer zou zijn. Maar dat is niet gebeurd. Wat hij heeft opgebouwd, leeft door. Op precies dezelfde basis: naastenliefde en vertrouwen. En zolang dat blijft, laten wij Oekraïne niet los.”